Regelgevingsradar voor handel en productie

Voor wie: Ruim 8.000 middelgrote en grote organisaties, onder meer in levensmiddelen (productie, verwerking en groothandel, vanaf 50 fte of meer dan € 10 miljoen omzet en balans), delen van de maakindustrie (onder meer machines, elektronica, elektrische apparatuur, voertuigen en medische hulpmiddelen), vervoer, energie, drinkwater, gezondheidszorg en digitale infrastructuur; via de keten ook hun leveranciers

Sinds 15 augustus 2026 geldt de Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse uitwerking van de Europese NIS2-richtlijn. Organisaties die eronder vallen, registreren zich bij het NCSC, nemen passende maatregelen op basis van een risicoanalyse (zorgplicht) en melden significante incidenten in fasen: een vroegtijdige waarschuwing, een incidentmelding en een eindrapport. Het bestuur is eindverantwoordelijk. Ook leveranciers tellen mee: in contracten horen beveiligingseisen, meldplichten bij incidenten, medewerking aan audits en een regeling voor als de samenwerking stopt. Voor levensmiddelen houdt de NVWA toezicht, voor de maakindustrie de RDI.

Wat u nu kunt doen: Ga na of uw organisatie eronder valt. Vraag elke softwareleverancier waar uw gegevens staan, wie erbij kan, hoe incidenten gemeld worden en hoe u eruit komt, en leg de antwoorden vast in het contract.

Voor wie: Alle btw-ondernemers die aan andere bedrijven factureren (KOR-ondernemers uitgezonderd)

Het kabinet wil elektronisch factureren tussen bedrijven verplicht maken per 1 juli 2030, voor binnenlandse facturen en voor facturen binnen de EU (contourenbrief van 11 september 2026). Voor facturen binnen de EU ligt die datum al vast in de Europese ViDA-regels; voor binnenlandse facturen volgt het wetsvoorstel in 2027. Een factuur moet dan een gestructureerd databericht zijn volgens de Europese norm EN 16931 (bijvoorbeeld UBL), geen PDF. Digitale btw-rapportage volgt: binnen de EU per 1 juli 2030, binnenlands per 1 juli 2031. Welk netwerk verplicht wordt, is nog niet besloten.

Wat u nu kunt doen: Breng uw factuurstromen in kaart — ook die uit maatwerksoftware en portalen — en sluit gefaseerd aan. Wie wacht tot 2030, staat straks in de rij.

Voor wie: Telers, loonwerkers en de agro- en AGF-keten

Uitvoeringsverordening (EU) 2023/564: professionele gebruikers registreren hun gewasbeschermingsgebruik met onder meer het toelatingsnummer en de officiële gewascode (EPPO). Die inhoudseisen gelden sinds 1 januari 2026. Wie niet direct digitaal registreert, moet de gegevens binnen dertig dagen in een machineleesbaar elektronisch formaat zetten; lidstaten mogen daarvoor uitstel geven tot 1 januari 2027 (Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2203).

Wat u nu kunt doen: Registreren op het moment van de handeling, in plaats van achteraf overtypen. Begin met de vraag waar het gebruik nu wordt vastgelegd, en door wie.

Voor wie: Importeurs van ijzer en staal, aluminium, cement en kunstmest boven 50 ton per jaar, en van waterstof en elektriciteit

Sinds 1 januari 2026 geldt CBAM definitief. Wie boven de drempel van 50 ton per jaar importeert, moet toegelaten CBAM-aangever zijn en de ingebedde CO₂-uitstoot per product bijhouden. De eerste jaarlijkse aangifte, over 2026, volgt in 2027, met bijbehorende certificaten. Dit raakt technische en metaalgroothandels direct: de emissiedata moeten uit inkoop- en douanegegevens komen.

Wat u nu kunt doen: Zorg dat emissie- en herkomstdata per artikel worden vastgelegd in uw bestaande systemen, zodat de aangifte een druk op de knop wordt in plaats van een jaarlijkse zoektocht.

Voor wie: Handel in hout, koffie, cacao, rubber, soja, palmolie en rundproducten

Producten uit deze grondstoffen mogen alleen op de EU-markt met aantoonbaar ontbossingsvrije herkomst. Dat vraagt geolocatie- en due-diligence-gegevens per partij, die door de keten heen worden meegegeven en bewaard. Grote en middelgrote bedrijven moeten per 30 december 2026 voldoen, micro- en kleine ondernemingen per 30 juni 2027.

Wat u nu kunt doen: Herkomstdata per partij vastleggen bij ontvangst en meegeven bij verkoop — een registratievraagstuk dat u nu al in uw inkoopproces kunt inbouwen.

Voor wie: Fabrikanten, importeurs en groothandels, per productgroep

Producten krijgen een digitaal paspoort met gegevens over samenstelling, herkomst en recyclebaarheid. Het batterijpaspoort komt uit de Batterijverordening en geldt vanaf februari 2027. Onder de Ecodesignverordening (ESPR) volgen andere productgroepen; het werkplan 2025–2030 begint met ijzer en staal, daarna onder meer textiel, banden, aluminium, meubels en matrassen. De precieze data volgen per uitvoeringshandeling.

Wat u nu kunt doen: De rode draad: gestructureerde artikeldata. Wie zijn productinformatie nu al centraal en koppelbaar op orde brengt, hoeft straks per productgroep alleen nog aan te sluiten.

Voor wie: Mkb-leveranciers van grote bedrijven

Na de Omnibus-vereenvoudiging van 2026 rapporteren alleen de grootste bedrijven (meer dan 1.000 medewerkers en meer dan € 450 miljoen omzet). Wat zij van kleinere leveranciers mogen vragen, is begrensd tot de vrijwillige standaard voor het mkb (VSME). Toch blijven klanten en banken om CO₂-, energie- en herkomstdata vragen, en wie die snel kan leveren, is een prettige leverancier.

Wat u nu kunt doen: Eén keer inregelen dat deze data uit uw bestaande administratie rolt, in plaats van per klantvraag een handmatige exercitie.